- Philips Radio 815A 1940 -

- Gebruiksaanwijzing -

- Stationsschaal -

Reparatieverslag Philips Radio, Type: 815A, Serienummer: E 4632 E02, Bouwjaar: 1940, Verkoopprijs toen: f 172,50

Radiolampen: ECH3, EF9, EFM1, EBL21 en AZ1

Schaallampje: 8091D-00

Speiale Afstemsleutel


- De Aansluitingen -- De Bediening -

Inleiding:

Nog staan de Philips Radio 815A uit 1940 (ook mijn bouwjaar). Fraai uiterlijk maar inwendig veel werk te doen. Veel stof en spinnenwebben, nicotine aanslag, vele verbrokkelde draadverbindingen, uitpuilende Philips ‘teerdotten’, vastgelopen mechanisch systeem en diverse bevestigingsboutjes ontbreken. Het lijkt er op dat iemand het radiochassis met het front al eens uit de kast gehaald heeft, de reparatie niet zag zitten en toen weer zo snel mogelijk weer in elkaar gezet.

Veel werk te doen maar het is winter en het is een uitdaging om dit toestel weer goed te krijgen. Het toestel heeft mijn bouwjaar dus dit toestel krijgt extra aandacht en wordt respectvol behandeld.

Het drukknopsysteem:


Dankzij het knappe werk van de Philips ingenieurs is deze Philips Radio voorzien van het zogn. ‘Linodyne’ drukknopsysteem en uitgerust met 9 druktoetsen waarvan de eerste 6 van links af gerekend zijn voor het automatisch instellen van een 6-tal zenders in het midden- en lange golfbereik. Door deze toetsen in te drukken, wordt tevens het golfbereik, waarin de zender werkt automatisch ingeschakeld.

De laatste 3 druktoetsen zijn resp. voor Lange, Midden en Korte Golf en de zender kan opgezocht worden met een normale afstemknop. De afstemknop moet daarvoor eerst ingedrukt worden.
De eerste 3 drukknoppen hebben de mogelijkheid d.m.v. een extra schroefinstelling te wijzigen in Midden of Lange Golf. (zie note 1)
Bij aankoop van dit toestel bevond zich destijds naast de gebruiksaanwijzing, garantiebewijs een vel met stationsnamen.
Om een fabrieksmatig ingesteld station te vervangen door een ander station draait men de beide sierschroeven, waarmee de strip met zendernamen is bevestigd, los. Nu kan men de oude door een nieuwe zendernaam vervangen. (zie note 2)

Spaarstand:

- Energiebesparing in 1940 -- De Radiobuizenbezetting -

De ‘Spaarschakelaar’ bevindt zich aan de linker zijkant van het toestel. Volgens Philips 815A gebruiksaanwijzing: teneinde ook met het radiotoestel een zo groot mogelijke bezuiniging te verkrijgen, is dit van een ’spaarschakelaar’ voorzien. In den ‘spaarstand’ wordt in de meeste gevallen voldoende geluidsterkte voor een huiskamer verkregen, terwijl op het stroomverbruik belangrijk wordt bezuinigd. (zie note 3)

Selectiviteit:

De selectiviteit van dit toestel kan met de handle onder de stations-toetsen worden ingesteld; staat deze naar links, dan wordt de uiterste graad van selectiviteit bereikt, die in de praktijk mogelijk is.
Storing van sissen, fluiten of sputterende bijgeluiden kan verholpen worden door de timbre-regelaar min of meer naar links te draaien.
Staat de selectiviteitsregelaar in de rechter stand, dan wordt de beste weergavekwaliteit verkregen, echter de geringste selectiviteit.

Gevoeligheidsregeling:

Dit toestel is voorzien van automatische gevoeligheidsregeling, waardoor de gevoeligheid automatisch wordt vergroot, als de signaalsterkte ten gevolge van ‘fading’ afneemt. De weergave wordt op deze manier, binnen zekere grenzen, constant gehouden. (zie note 4)

Het Schema:

- De Vervangen Onderdelen -




Reparatieverslag:

  • Radiochassis uitgekast en in servicestander geplaatst
  • Kast en chassis gereinigd.
  • Alle elektrische contacten gereviseerd,
  • Vastgelopen mechanisch systeem los gemaakt en gereinigd.
  • Draaiende delen geolied.
  • 9 x verstafde demprubbers onder toetsensysteem + stootrubber op beweegarm stationwijzer vernieuwd.
  • Verbrokkelde bedrading van nieuwe gele isolatiekous voorzien. Hiervoor draad aan éen kant lossolderen, verbiokkelde isolatie verwijderen, kale draad recht trekken, wat opschuren, vervolgens de isolatie afmeten en er draaiend opschuiven. Totaal plm. 10 m gele isolatiekous verbruikt (met dank aan Ben Dijkman).
  • Alle radiolampen getest. Slechte afstemindicator EFM1 en zwakke EBL1vervangen door nieuw exemplaar..
  • Capaciteitloze afvlakelco’s C1 (47 uF) en C2 (32 uF) vervangen door goede.
  • 22 x lekke/verlopen Philips condensatoren (‘Teerdotten’) en 6 verlopen weerstanden vernieuwd.
  • Krakende Volumeregelaar R12-R12a succesvol gereviseerd volgens ‘methode Mick Metselaar’.
  • Ontbrekende Ratelcondensator 22 kpF gemonteerd.
  • Afgebroken Pertinax steun voor montage R1 vervangen
  • 3 slechte entrees (luidspreker, pick-up en antenne/aarde) vervangen door goede.
  • Midden Golf opnieuw bijgeregeld met toltrimmers volgens servicedocumentatie.   

Notes:

  • Voor het wijzigen van middengolfbereik naar langegolfbereik moet men de betreffende druktoets niet indrukken. Steek de sleutel door het gat onder de toets. Voor het instellen op het MG-bereik moet de schroef ca 5 slagen linksom losgedraaid worden. Voor het instellen van het LG-bereik de schroef stevig (rechtsom) aandraaien.
  • De knop van de afstemsleutel is van een uitholling voorzien waarmee de sierschroeven kunnen worden los- en vastgedraaid kunnen worden.
  • Normaal is via de ‘spaarschakelaar’ R45 kortgesloten. In de ‘spaarstand’ staat R45 in serie met de –kant van de voedingslijn. R45 bestaat uit 2 draadgewonden weerstanden van 8,2 kOhm parallel. Het gevolg is dat het geluidsniveau omlaag gaat en het afstemoog minder gaat oplichten. Tevens wordt het schaallampje uitgeschakeld.
  • Philips gebruikt in de gebruiksaanwijzing het woord ‘gevoeligheidsregeling’. Tegenwoordig gebruikt men de woorden ‘automatische volumeregeling’. Afgekort ‘AVR’.
  • Het toestel heeft een 3-voudige afstemcondensator (3 x 11-490 pF) met cilindrische platen die axiaal in elkaar bewegen.

Resultaat:

Een goede radio-ontvanger met op alle bereiken goede ontvangst, prima toon en selectiviteitsregeling.
Enkel voorkeuzestations heb ik ingesteld op de 100 Watt MG-zenders ‘Seabreeze’ (1395 kHz-215 m) Grauw Fr., ‘Studio Denakker’ (819 kHz-366m) Veenoord Dr. En Radio ‘Vrij Zwolle’747 kHz-401,61 m) en zijn goed te ontvangen via mijn antenne- en aardverbinding. Dus in Havelte Dr.nog genoeg te beleven op de Midden Golf.

Geraadpleegde literatuur:

  • Originele Philips 815A gebruiksaanwijzing
  • Originele Philips servicedocumentatie
  • NVHR historisch tijdschrift nr. 4 -2019, blz. 148 t/m 151: ‘Het reviseren van potmeters’ door Mick Metselaar

Conclusie:
Een oude radio repareren/restaureren is plezierig ambachtelijk werk, tijdrovend en soms monnikenwerk. Het is ook een goede spirituele oefening waarvoor zoals voor het meeste werk geldt: "Geniet van het pad maar verlang niet naar het einddoel".

© W.H.G. Stuiver, Havelte, januari 2020